RODO: Dane wrażliwe

Ochrona Danych Osobowych: Czym są tzw. "dane wrażliwe"

Dane osobowe są objęte szczególną ochroną, natomiast ich zbieranie i przetwarzanie może odbywać się wyłącznie na zasadach określonych w stosownych przepisach. Należy jednak pamiętać, że istnieje również szczególna kategoria danych osobowych - tzw. "dane wrażliwe" - których przetwarzanie wiąże się z dodatkowymi obostrzeniami.

Dane wrażliwe - pojęcie

Pod pojęciem "dane wrażliwe" potocznie rozumie się rodzaj danych osobowych szczególnie chronionych, których przetwarzanie jest możliwe wyłącznie w wyjątkowych, określonych w ustawie, przypadkach.

Należy przy tym pamiętać, iż sam zwrot "dane wrażliwe" jest określeniem potocznym i nie występuje w ustawie o ochronie danych osobowych (dalej: Ustawa) z dnia 29.08.1997 r. (Dz. U. Nr 133, poz. 883).

Zgodnie z art. 27 ust. 1 Ustawy , za dane wrażliwe uznaje się dane ujawniające pochodzenia rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również dane o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz dane dotyczące skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatach karnych, a także innych orzeczeniach wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym.

Przetwarzanie powyższych danych jest co do zasady zabronione. Ustawa przewiduje jednakże kilka wyjątków od tej reguły. Przetwarzanie danych wrażliwych będzie zatem możliwe m.in. w przypadku gdy:

  • osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę na piśmie, 
  • przepis szczególny innej ustawy zezwala na przetwarzanie tych danych bez zgody osoby, której te dane dotyczą,
  • przetwarzanie takich danych jest niezbędne do ochrony żywotnych interesów osoby, której te dane dotyczą lub innej osoby,
  • jest to niezbędne do wykonania statutowych zadań kościołów i innych związków wyznaniowych, stowarzyszeń, fundacji lub innych niezarobkowych organizacji lub instytucji, pod warunkiem, że przetwarzanie danych dotyczy wyłącznie członków tych podmiotów,
  • przetwarzanie dotyczy danych niezbędnych do dochodzenia praw przed sądem lub w celu realizacji praw i obowiązków wynikających z orzeczeń sądowych,
  • przetwarzanie jest prowadzone w celu ochrony stanu zdrowia, świadczenia usług medycznych lub leczenia pacjentów przez osoby uprawnione,
  • przetwarzanie dotyczy danych podanych do wiadomości publicznej przez osobę, której dane dotyczą,
  • jest to niezbędne do prowadzenia badań naukowych.

Dane wrażliwe według RODO - co uległo zmianie

Również rozporządzenie unijnie dotyczące ochrony danych osobowych (dalej RODO) przewiduje szczególne obostrzenia w przypadku tzw. danych wrażliwych. Specjalna regulacja została zawarta w art. 9 RODO.

W przypadku RODO katalog danych wrażliwych został poszerzony o dane biometryczne. Ponadto, w odróżnieniu od Ustawy, w RODO użyto określenia danych genetycznych, zamiast danych o kodzie genetycznym, co zdaje się być pojęciem szerszym. Za dane genetyczne uznaje sie bowiem pewne cechy (dziedziczone lub nabyte), wskazujące na konkretne dane o stanie zdrowia i fizjonomii osoby.

Istotnym jest jednak, że tak samo jak w przypadku danych wrażliwych, o których mowa w Ustawie, również przetwarzanie danych wrażliwych w rozumieniu RODO jest co do zasady zabronione. Od tej zasady RODO przewiduje pewne wyjątki, o których mowa w ww. art. 9.